Rritet ankthi për financat publike të Francës, ndërsa Roma përmirëson pozicionin e saj me mbajtësit e obligacioneve
Kostot afatgjata të huamarrjes së Francës po konvergojnë me ato të Italisë për herë të parë që nga kriza financiare globale, ndërsa investitorët e shqetësuar të obligacioneve e pozicionojnë ekonominë e dytë më të madhe të BE-së në një nivel me një vend që ka qenë një nga huamarrësit e saj më të vështirë.
Yield-et e obligacioneve qeveritare franceze 10-vjeçare janë rritur mbi 3 për qind gjatë vitit të kaluar, ndërsa muajt e paqëndrueshmërisë politike dhe shqetësimet për financat publike kanë lënë gjurmën e tyre. Kjo ka sjellë kostot e huamarrjes referuese të Francës në vetëm 0.14 pikë përqindjeje më pak se ato të Italisë, rendimentet e obligacioneve të së cilës janë ulur, pasi kujdesi fiskal i treguar nga administrata e Giorgia Melonit ka fituar investitorët.
Konvergjenca ka përmbysur pikëpamjet e mbajtura prej kohësh mbi pozicionin e Francës si një nga huamarrësit më të sigurt të rajonit dhe Italinë si një nga më të rrezikshmit, me një stok të madh borxhi publik të barabartë me rreth 140 për qind të PBB-së. “Spread”-i i Italisë ndaj Francës – diferenca midis rendimenteve të obligacioneve të tyre – u rrit në më shumë se 4 pikë përqindjeje gjatë krizës së borxhit të Eurozonës të viteve 2010.
Disa borxhe afatshkurtra franceze janë tregtuar tashmë në të njëjtin nivel me obligacionet italiane në javët e fundit.
Muajin e kaluar, kryeministri i Francës, François Bayrou, zbuloi një paketë fiskale për vitin 2026 që përmbante 44 miliardë euro në rritje taksash dhe shkurtime shpenzimesh. Ai e quajti atë një “moment të së vërtetës”, të hartuar për të shmangur një krizë borxhi të ngjashme me atë që përjetoi Greqia në dekadën deri në vitin 2018.
Megjithatë, pasi nuk ka shumicën në parlament, Bayrou do të ketë vështirësi në miratimin e paketës dhe përballet me rrëzimin nga opozita. Paraardhësi i tij si kryeministër, Michel Barnier, u rrëzua për shkak të planit të tij buxhetor dhjetorin e kaluar, duke e lënë Francën në një pozicion të paprecedentë pa buxhet për rreth një muaj.
Raporti i borxhit ndaj PBB-së së Francës u zgjerua në 113 për qind vitin e kaluar, sipas Eurostat. Pritet të arrijë në 118 për qind deri në vitin 2026. Agjencia e vlerësimit Moody’s uli vlerësimin e kreditit të vendit dhjetorin e kaluar. Rivalët S&P Global dhe Fitch e kanë atë në një perspektivë negative.
Në Itali, koalicioni trepartiak i krahut të djathtë i Melonit ka sjellë një periudhë të rrallë stabiliteti politik dhe ka qetësuar tregjet e obligacioneve fillimisht të paqëndrueshme me përmbajtjen e tij fiskale. Dy vjet më parë, për shembull, filloi heqjen graduale të një skeme kontroverse “superbonus” që u dha pronarëve të shtëpive 110 për qind të kostos së rinovimeve me efikasitet energjetik dhe i ka kushtuar thesarit publik më shumë se 200 miliardë euro.
Giancarlo Giorgetti, ministri i financave i Italisë ka punuar për të ulur deficitin buxhetor, i cili ishte i barabartë me 4.3 për qind të PBB-së në vitin 2024 dhe pritet të bjerë në 2.8 për qind vitin e ardhshëm. Kjo do ta çonte atë nën kufirin prej 3 për qind të BE-së.
Meloni e ka cilësuar vazhdimisht rënien e vazhdueshme të diferencës së vëzhguar nga afër midis rendimenteve referuese italiane dhe gjermane si një nga arritjet e rëndësishme të qeverisë së saj.
Diferenca u rrit në 2.5 pikë përqindjeje në fitoren e saj zgjedhore në vitin 2022. Që atëherë ka rënë dhe tani është 0.8 pikë përqindjeje, më e vogla që nga para krizës së borxhit të Eurozonës, kur kaloi 5 pikë përqindjeje.
Në dallim nga kufizimet fiskale të Italisë, deficiti buxhetor i Francës u rrit në ekuivalentin e 5.8 për qind të PBB-së në fund të vitit 2024, sipas Eurostat. Qeveria shpreson ta ulë atë në 3 për qind deri në fund të vitit 2029.
Deficiti u zgjerua pasi Franca shpenzoi shumë për të mbrojtur kompanitë dhe konsumatorët gjatë pandemisë dhe krizës pasuese të energjisë. Uljet e taksave që synojnë nxitjen e rritjes ekonomike nuk kanë dhënë mjaftueshëm nxitje.
Me perspektiva më të mira për Italinë dhe vende të tilla si Greqia, dallimi i investitorëve midis një “periferie” europiane të vendeve me borxhe më të larta, me kosto shumë më të larta huamarrjeje dhe një “bërthame” huamarrësish më të qëndrueshëm që përfshinte Francën, është zbehur.
Vendet periferike tani janë “politikisht të qeta”, tha strategu i Barclays, Rohan Khanna, ndërsa “e gjithë zhurma dhe kaosi politik është zhvendosur në tregjet kryesore”. / FT
The post Kostot e huamarrjes të Francës i afrohen të Italisë, investitorët shqetësohen për borxhet appeared first on Revista Monitor.
