Duke iu përgjigjur pyetjeve që përcaktuesit e tarifave të Trump nuk i kanë bërë
Nën gjithë kaosin tarifor – taksat e pakuptimta, logjikën e ndërlikuar dhe luhatjet e vazhdueshme – qëndron një e vërtetë e thjeshtë: edhe tarifat e vogla dhe të qëndrueshme janë gjithsesi të pakuptimta.
Le të fillojmë me një të vërtetë të thjeshtë rreth një bote të ndërlikuar. Secili duhet të tregtojë me dikë. Përpjekja për vetëmjaftueshmëri të plotë, në rastin më të mirë, do të prodhonte një ekzistencë Robinson Crusoe në të cilën çdo minutë zgjimi duhej t’i kushtohej shpimit të kokosit ose riparimit të çatisë së shtëpisë në pemë.
Një shembull i kësaj të vërtete është Projekti Toaster, ideja e artistit konceptual Thomas Thwaites. Dy dekada më parë, Thwaites vendosi të bënte një toaster të thjeshtë nga e para. Ai gjeti pengesa në çdo hap. Tosteri i tij kushtoi rreth 1,000 paund. Nuk funksionoi.
E vërteta e dytë në lidhje me shkëmbimin është se është i dobishëm edhe nëse po tregton me dikë që është më i mirë se ti në gjithçka. Një shembull klasik: shoku/shoqja juaj e shtëpisë mund të gatuajë një vakt në 30 minuta ose të lajë një sasi rrobash për 40 minuta. Për ju, gatimi zgjat 90 minuta dhe larja e rrobave zgjat një orë. Një pikëpamje Trumpiane e këtij bashkëveprimi është se ju jeni të dënuar: shoku/shoqja e shtëpisë është më i mirë si në gatim ashtu edhe në larje rrobash, kështu që do t’i bëjë të dyja, ndërsa ju nuk bëni asnjërën. Një deficit tregtar.
Por nëse ofroni të lani rroba dhe shoku/shoqja e shtëpisë gatuan tre vakte, atëherë si ju ashtu edhe ai po merrni rroba të pastra dhe ushqim të gatuar në shtëpi për më pak përpjekje. Ky, parimi i “avantazhit krahasues”, është ajo ide e rrallë në ekonomi që është e rëndësishme, e vërtetë dhe aspak e dukshme.
E vërteta e tretë rreth tregtisë është se, në fund të fundit, nuk ka të bëjë me të gjitha gjërat që shet. Ka të bëjë me të gjitha produktet që blen. Po, vendet e punës mund të na japin një ndjenjë kuptimi dhe qëllimi, por ne nuk i bëjmë ato në këmbim të një dekorate. Ne i bëjmë ato në këmbim të parave, që mund të shpenzojmë.
E vërteta e katërt rreth tregtisë është se, ndërsa deficitet mund të mos kenë shumë rëndësi, deficitet dypalëshe nuk kanë aspak rëndësi.
E vërteta e pestë rreth tregtisë: tarifat vendosen në kufijtë kombëtarë jo për arsye ekonomike, por sepse kufijtë kombëtarë janë një vend i përshtatshëm administrativisht për ta bërë këtë.
Ato janë gjithashtu të përshtatshme nga ana kulturore dhe retorike. Politikanët që përndryshe nuk do të ëndërronin të mburren me rritjen e taksave, janë të lumtur të mburren me rritjen e tarifave sepse tarifat duket se zbatohen për të huajt. (E vërteta e gjashtë: një tarifë nuk është gjë tjetër veçse një taksë.)
Tarifat në fakt nuk janë një taksë mbi të huajt, por mbi njerëzit që blejnë gjëra nga të huajt, por megjithatë ky është një mesazh më i lehtë sesa – të themi – të taksohen njerëzit nga Birmingham që blejnë gjëra nga Mançesteri.
Por, nëse është një ide kaq e shkëlqyer të taksosh mallrat që vijnë nga Meksika në SHBA, pse nuk është një ide e mirë që qeveria e Hjustonit të taksojë importet nga Dallasi?
Në një ekonomi moderne diçka duhet të taksohet, por taksat e transaksioneve janë shtrembëruese pa nevojë, pavarësisht nëse ato vendosen në një kufi kombëtar apo diku tjetër.
E vërteta e shtatë në lidhje me tregtinë është se ajo shpesh përdoret si ‘kurban’. Ka shumë probleme që duken sikur janë shkaktuar nga tregtia, por në të vërtetë janë shkaktuar nga diçka tjetër.
Për shembull, rënia e vendeve të punës në prodhim në SHBA duket sikur është shkaktuar nga konkurrenca nga Kina. Por pjesa më e madhe e është shkaktuar nga konkurrenca nga robotët dhebmakineritë – prandaj shumë nga vendet e punës janë zhdukur, por prodhimi në SHBA vazhdon të rritet.
Ka shumë probleme për të cilat tarifat duket se mund të jenë një zgjidhje – nga inkurajimi i një industrie mbrojtëse vendase deri te dekurajimi i emetimit të gazrave serrë – por në pothuajse të gjitha rastet, ka alternativa më të mira, më të fokusuara dhe më pak të dëmshme.
Po, mund të dëshironi të mbështesni një grup industrial vendas, ose të taksonit emetimet e dioksidit të karbonit, ose të diversifikoni burimet e energjisë. Por ndjekja e objektivave komplekse ekonomike me një luftë tregtare është si të përpiqesh të kryesh neurokirurgji me një çekiç. / FT
The post Shtatë të vërteta rreth tregtisë appeared first on Revista Monitor.
