Donald Trump njoftoi të mërkurën një pezullim prej 90 ditësh të tarifave të gjera që ai vendosi javën e kaluar ndaj të gjithë partnerëve kryesorë tregtarë të SHBA-së, duke sjellë menjëherë lehtësim në Wall Street, pasi u tërhoq nga një politikë që rrezikonte të trondiste tregtinë globale.
Në të njëjtën kohë, Trump rriti tarifat ndaj Kinës në 125 për qind, duke përshkallëzuar më tej luftën tregtare me ekonominë e dytë më të madhe në botë.
Ky pezullim i skemës së tij të ashtuquajtur të “tarifave reciproke” është kthesa më e fundit në një seri ndryshimesh dhe tërheqjesh nga politika tregtare kaotike që presidenti amerikan ka ndjekur që prej marrjes së detyrës në janar.
Pse e pezulloi Trump vendosjen e tarifave?
Shtrirja dhe përmasat e tarifave amerikane ndaj partnerëve kryesorë tregtarë shkaktuan një shitje masive në tregjet globale të aksioneve dhe sollën kritika të rralla ndaj Trump edhe nga ligjvënës republikanë në Kongres. Miliarderë të njohur financiarë – përfshirë disa nga mbështetësit më të mëdhenj të Partisë Republikane – gjithashtu e dënuan vendimin për tarifat.
Duke shpjeguar vendimin e tij të mërkurën, Trump iu referua rënieve në tregjet ndërkombëtare të aksioneve dhe tha se njerëzit po bëheshin “nervozë”. “Duhet të kesh fleksibilitet,” tha ai për gazetarët.
Vendimi u bë publik pikërisht në momentin kur negociatori kryesor për tregtinë i Trump, Jamieson Greer, po jepte dëshmi në Kongres. “Çfarë dreqin po ndodh, kush është në krye?” bërtiti kongresmeni demokrat nga Nevada, Steven Horsford, ndaj Greer, menjëherë pasi Trump shpalli pezullimin.
“Presidenti i Shteteve të Bashkuara është në krye,” iu përgjigj Greer.
Cilat tarifa kanë mbetur?
Aktualisht, SHBA ka një tarifë bazë prej 10% për importet nga të gjitha vendet, përfshirë Bashkimin Evropian. Megjithatë, disa produkte përjashtohen nga kjo tarifë, si çipat elektronikë, bakri, druri, farmaceutikët, metalet e çmuara, energjia dhe mineralet që nuk gjenden në SHBA.
Automjetet dhe pjesët e këmbimit gjithashtu kanë shmangur këtë tarifë 10%, por ato mbeten nën një tarifë të veçantë prej 25%, e vendosur nga Trump muajin e kaluar.
Meksika dhe Kanadaja arritën të shmangin pjesën më të madhe të tarifave reciproke, por muajin e kaluar Uashingtoni vendosi tarifa 25% për të gjitha importet nga këto dy vende që nuk përmbushin kushtet e marrëveshjes së tregtisë së lirë të vitit 2020, USMCA. Shtëpia e Bardhë konfirmoi të mërkurën se kjo tarifë prej 25% do të mbetet në fuqi.
Tarifat prej 25% për të gjitha importet e çelikut dhe aluminit në SHBA do të qëndrojnë gjithashtu, dhe hetimet që mund të çojnë në tarifa të reja për bakrin dhe drurin janë ende në proces.
Presidenti gjithashtu mund të çojë përpara premtimet e tij për të vendosur tarifa ndaj çipave elektronikë dhe produkteve farmaceutike.
A do të rikthehen tarifat “reciproke”?
Trump ka deklaruar se mbi 70 vende po presin në radhë për të arritur marrëveshje tregtare me Uashingtonin.
Për të shmangur rikthimin e tarifave brenda 90 ditëve, Shtëpia e Bardhë do të përpiqet të arrijë shpejt marrëveshje mbi tarifat e pezulluara “reciproke”, veçanërisht me vende me industri të fortë prodhuese si Japonia, Koreja e Jugut, Vietnami dhe Kamboxhia.
Ish-zyrtarja e Departamentit të Tregtisë së Mbretërisë së Bashkuar, Allie Renison, sot eksperte në firmën konsulente SEC Newgate, u shpreh se, për shkak të vështirësisë në menaxhimin e kaq shumë negociatave njëkohësisht, një tërheqje më e shpejtë mund të ishte kalimi nga tarifa të përgjithshme ndaj vendeve, në tarifa më të fokusuara sipas sektorëve dhe përjashtime specifike për produkte të caktuara.
“Trump mund të heqë dorë nga tarifat e përgjithshme për çdo vend dhe të kalojë në një sistem tarifash të bazuara në produkte të veçanta, që do të ishte më i menaxhueshëm për prodhuesit dhe do të synonte barriera tregtare të padrejta për produkte specifike,” shtoi ajo.
Pse Trump nuk i uli tarifat për Kinën?
Ndërkohë që uli tarifat për shumë vende të tjera, Trump i rriti tarifat ndaj Kinës nga 104% në 125%. Ky vendim erdhi pasi Pekini vendosi tarifa hakmarrëse ndaj SHBA-së më herët të mërkurën, si përgjigje ndaj një rritjeje të mëparshme nga Uashingtoni.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, fajësoi Kinën për këtë përshkallëzim, duke thënë: “Siç ua thashë të gjithëve një javë më parë në këtë vend, ‘Mos reagoni dhe do të shpërbleheni’.”
Ndërkohë që shumë vende kanë kërkuar të nisin bisedime tregtare me Shtëpinë e Bardhë, mes SHBA-së dhe Kinës nuk ka pasur fare negociata.
Presidenti Trump tha se nuk parashikon rritje të mëtejshme të tarifave ndaj Kinës dhe se pret që në një moment të arrihet një marrëveshje mes dy vendeve.
Megjithatë, Pekini i ka bërë të qartë administratës Trump se i sheh tarifat si një taktikë presioni dhe se nuk do të nënshtrohet nga veprimet e presidentit amerikan.
Edhe pse Trump ka sugjeruar se presidenti kinez Xi Jinping do të pranojë të flasë me të në një moment, Xi ka pak gjasa të pranojë një telefonatë — e aq më pak një takim — pa pasur më parë një marrëveshje të konturuar nga zyrtarët, që do ta bënte politikisht të pranueshme për të në vendin e tij.
A ka përfunduar lufta tregtare globale?
Jo, sipas ekonomistëve, lufta tregtare nuk ka përfunduar — madje edhe me pezullimin e tarifave nga Trump, pasojat e qasjes së tij agresive ndaj tregtisë do të ndihen për një kohë të gjatë. Ata paralajmërojnë se pasiguria dhe mungesa e besimit që kjo politikë ka krijuar në marrëdhëniet tregtare të SHBA-së me botën do të ketë ndikime negative.
Nicolò Tamberi, nga Qendra për Politika Tregtare Përfshirëse në Universitetin e Sussex-it në Mbretërinë e Bashkuar, thekson se pasiguria po pengon investimet. Sipas tij, shumë korporata po ndjekin një strategji “prit e shiko” përpara se të vendosin se si të riorganizojnë zinxhirët e tyre të furnizimit.
Pra, edhe pse mund të ketë një pauzë në përshkallëzimin e konflikteve tregtare, efektet afatgjata dhe tensionet e krijuara tregojnë se lufta tregtare globale është larg përfundimit.
“Literatura akademike tregon se pasojat e pasigurisë mund të jenë po aq të dëmshme sa vetë tarifat – dhe në këtë rast ka një sasi të madhe pasigurie,” tha ai. “Pra, edhe nëse Trump arrin marrëveshje për të shmangur efektet e tarifave sot, ndoshta nesër do të ndryshojë mendje.”
Edhe investitorët në tregjet financiare po tregohen të kujdesshëm dhe mund të zgjedhin një qasje të pritjes përpara se të supozojnë se trazirat kanë marrë fund.
Steven Abrahams, drejtor i strategjisë së investimeve në Santander US Capital Markets, paralajmëroi se pa më shumë qartësi, investitorët mund të vendosin të qëndrojnë mënjanë për 90 ditët e ardhshme, në vend që të rikthehen menjëherë në treg.
“Kemi parë një ‘ditë çlirimi’ – por pa qartësi, disa mund të investojnë megjithëse ekziston mundësia e një ‘dite çlirimi’ të dytë. Por shumica nuk do ta bëjnë,” tha ai./ Financial Times
The post Pezullimi i tarifave nga Trump: Çfarë do të thotë kjo për tregtinë globale? appeared first on Revista Monitor.
