Spanja, Italia, Greqia dhe Qipro janë klasifikuar nga Komisioni Europian si vende “nën presion emigrimi” në raportin e parë vjetor për Azilin dhe Emigracionin, të publikuar nga KE.
Këto vende janë përballur vitin e kaluar me një “nivel të pabarabartë” mbërritjesh emigrantësh, përfshirë ata të shpëtuar në det.
Për këtë arsye, Spanja, Italia, Greqia dhe Qipro do të përfitojnë në vitin 2026 nga solidariteti i vendeve të tjera të BE-së, i cili mund të shprehet përmes zhvendosjes së azilkërkuesve në territorin e tyre ose përmes kontributit financiar.
Së bashku me këtë vlerësim, Komisioni i ka propozuar 27 vendeve anëtare të BE-së krijimin e Mekanizmit Vjetor të Solidaritetit, për të përcaktuar numrin total të azilkërkuesve që duhet të zhvendosen dhe shumën që secili vend duhet të alokojë, ose ta kompensojë përmes pagesës.
Propozimi për këtë mekanizëm nuk është publik. Ai do të diskutohet nga vendet anëtare të BE-së, të cilat duhet të vendosin përmasat dhe pjesën e solidaritetit për çdo vend deri në fund të vitit.
Çdo shtet anëtar, përveç atyre që janë nën presion emigrimi, duhet të kontribuojë në përpjesëtim me popullsinë dhe Prodhimin e Brendshëm Bruto të tij, dhe mund të zgjedhë mes tre mënyrave për të përmbushur detyrimet e përcaktuara: të pranojë në territorin e tij një numër të caktuar azilkërkuesish; të paguajë 20,000 euro për çdo person që nuk pranon ta zhvendosë; ose të financojë mbështetje operacionale në vendet që janë nën presion emigrator.
Vendimi përfundimtar do të merret nga vendet e BE-së me votim me shumicë të kualifikuar, ndërsa përmasat minimale të mekanizmit janë përcaktuar me ligj: 30,000 zhvendosje dhe 600 milionë euro në kontribute financiare.
Raporti i Komisionit identifikon gjithashtu 12 shtete “në rrezik presioni emigrimi”: Belgjikën, Bullgarinë, Gjermaninë, Estoninë, Irlandën, Francën, Kroacinë, Letoninë, Lituaninë, Holandën, Poloninë dhe Finlandën.
Këto vende janë të detyruara të shprehin solidaritet ndaj atyre që janë nën presion emigrimi, por situata e tyre do të rivlerësohet për të shmangur detyrime të pabarabarta vitin pasardhës.
Një grup i tretë vendesh është klasifikuar si “vende që përballen me një situatë të konsiderueshme emigrimi”: Bullgaria, Çekia, Estonia, Kroacia, Austria dhe Polonia. Edhe ato duhet të kontribuojnë në mekanizmin e solidaritetit, por mund të kërkojnë përjashtim nga kuotat e tyre, të cilin duhet ta certifikojë Komisioni dhe ta miratojnë shtetet e tjera anëtare.
Raporti dhe mekanizmi i solidaritetit janë baza për zhvillimin e sistemit të “solidaritetit të detyrueshëm” të parashikuar në Paktin për Emigracionin dhe Azilin, reformën e madhe të politikës së emigracionit të miratuar në vitin 2024.
Disa vende të BE-së vazhdojnë të kundërshtojnë sistemin e parashikuar nga Pakti për Emigracionin dhe Azilin.
Kryeministri i Hungarisë Viktor Orbán, ai i Polonisë Donald Tusk dhe kryeministri sllovak Robert Fico kanë deklaruar tashmë se nuk do të zbatojnë rregullat e BE-së, pasi nuk duan të kontribuojnë as financiarisht dhe as duke pranuar emigrantë nga vende të tjera.
“Polonia nuk do të pranojë emigrantë në kuadër të Paktit për Emigracionin. As nuk do të paguajmë për ta,” shkroi Tusk në platformën X menjëherë pas publikimit të raportit.
Budapesti dhe Varshava nuk kanë paraqitur ende planin e zbatimit të Paktit pranë Komisionit, pranoi Komisioneri Europian për Çështjet e Brendshme Magnus Brunner gjatë një konference për shtyp.
Mungesa e kontributit në mekanizmin e solidaritetit do të përbëjë “shkelje të detyrimeve sipas ligjit të BE-së”, tha një zyrtar i lartë i BE-së.
Kjo mund të çojë në procedura shkeljeje ndaj vendeve që nuk kontribuojnë, sapo rregullorja të hyjë në fuqi në qershor 2026. Vlerësimi i parë i zbatimit të rregullave të reja të emigracionit në BE do të bëhet në korrik të vitit 2026.
E vetmja mënyrë ligjore për të shmangur pjesën e detyrueshme të solidaritetit është aplikimi për përjashtim, që mund të bëhet vetëm nga vendet e konsideruara si “në përballje me situatë të konsiderueshme emigrimi”: Bullgaria, Çekia, Estonia, Kroacia, Austria dhe Polonia.
Nëse Komisioni dhe vendet e tjera anëtare e miratojnë përjashtimin, vendi që e ka kërkuar nuk është më i detyruar të pranojë azilkërkues apo të kompensojë përmes kontributeve financiare. Kuota e tij nuk do të shpërndahet mes shteteve të tjera.
Sipas raportit të Komisionit, situata e përgjithshme emigratore në BE është përmirësuar, me kalimet e paligjshme të kufirit të ulura me 35% gjatë periudhës së raportimit (korrik 2024 – qershor 2025).
Megjithatë, Komisioni vlerëson se hyrjet e parregullta, lëvizjet e paautorizuara të emigrantëve brenda BE-së dhe instrumentalizimi i emigracionit nga Rusia dhe Bjellorusia mbeten ndër sfidat që Bashkimi Europian ende duhet të përballet. / Euronews
The post BE do të zhvendosë azilkërkues nga Spanja, Italia, Greqia dhe Qipro në vende të tjera anëtare appeared first on Revista Monitor.
